Ο Χάρης Φουγιαξής στο Springaren

Το σκακιστικό περιοδικό Springaren είχε ένα αφιέρωμα με συνθέσεις του Χάρη Φουγιαξή, επί πολλά χρόνια προέδρου της Παγκόσμιας Συνομοσπονδίας για Σκακιστική Σύνθεση (https://www.wfcc.ch, World Federation for Chess Composition). 

Το κείμενο είναι στα Αγγλικά.

https://docs.google.com/document/d/1R5zNSLZN89uAp_FZYjk5V-ORPOEaoVqn/edit?usp=sharing&ouid=117333654941717855089&rtpof=true&sd=true

Συνεργασίες συνθετών (4)

Στην ανάρτηση αυτή θα δούμε δυο βοηθητικά προβλήματα και ένα άμεσου ματ, που προέκυψαν από συνεργασίες Ελλήνων συνθετών.
Στις συνεργασίες σκακιστικών συνθετών υποχωρεί ο εγωισμός. Οι συνθέτες συνεργάζονται και αναδεικνύουν την φιλία τους.

Πρόβλημα_766 Βύρων Ζάππας και Νίκος Σιώτης Έπαινος, Jubilee Tourney C. Goumondy-40, 1986

1B6/5R2/6p1/2s3p1/3Sk1p1/3p4/3brp2/7K (4 + 9) h#2, 3.1.1.1 (Βοηθητικό δυάρι, τρεις λύσεις)

1.Re3 Sf5 2.Kf3 Sg3# (μπαταρία Ίππου - Πύργου) 1.Be3 Rc7 2.Kf4 Re7# (μπαταρία Πύργου - Αξιωματικού) 1.Ke3 Ba7 2.Se4 Sc2# (μπαταρία Ίππου - Αξιωματικού) Τα λευκά κομμάτια σχηματίζουν μπαταρίες με κυκλικό τρόπο. Τα μαύρα αρχίζουν με τοποθέτηση ενός κομματιού στο e3 και αυτομπλοκαρίσματα. Υπάρχει διατομή Grimshaw (bR και bB) στο e3 την οποία εκμεταλλεύεται ο Λευκός δίνοντας ματ Anderssen (το λευκό κομμάτι Α παρεμβάλλεται στο λευκό κομμάτι Β, ο μαύρος κάνει κίνηση, το λευκό κομμάτι Β κινείται και δίνει σαχ με αποκάλυψη του Α).

Πρόβλημα_767 Νίκος Περγιάλης και Μάνος Πανταβός αδημοσίευτο

8/7R/B7/8/8/1kP1S2R/8/2K5 (6 + 1) #2 (δυάρι)

Δοκιμές : {1.Sc2? A Ka4! a}, {1.Bc4+? B Kxc3! b} Κλειδί : 1.Ra7! 1…Ka4 a / Ka3 / Ka2 2.Bc4# B 1…Kxc3 b 2.Sc2# A Μινιατούρα που παρουσιάζει το θέμα Banny (Δοκιμές {1.A? a!}, {1.B? b!} αλλά μετά το κλειδί η άμυνα κάθε δοκιμής γίνεται ματ με το κλειδί της άλλης δοκιμής 1...a 2.B#, 1...b 2.A#). Το κλειδί σχηματίζει μια έμμεση μπαταρία (επειδή στοχεύει σε διαφυγή του bK, όχι επάνω του) και είναι σαν να του στήνει ενέδρα (ambush).

Πρόβλημα_768 Ιωάννης Καλκαβούρας και Παναγιώτης Κονιδάρης και Εμμανουήλ Μανωλάς Kudesnik, 2013

8/1p3q2/8/p4r1b/2kS1R2/2pS1s2/4BK2/8 (5 + 8) h#2, 4.1.1.1 (Βοηθητικό δυάρι, τέσσερις λύσεις)

1.Sd2 Bxh5 2.Kxd3 Be2# (θυσία ίππου d3, επιστροφή του wB) 1.Rd5 Rxf7 2.Kxd4 Rf4# (θυσία ίππου d4, επιστροφή του wR) 1.Rc5 Sc1+ 2.Kb4 Sc2# (οι ίπποι από d3 d4 πάνε στα c1 c2) 1.b6 Se6+ 2.Kb5 Se5# (οι ίπποι από d3 d4 πάνε στα e5 e6) Αυτό ανήκει στη κατηγορία "Βοηθητικά του μέλλοντος" (HotF, Helpmate of the Future), όπου οι ομοστρατηγικές λύσεις εμφανίζονται κατά ζεύγη. Στο πρώτο ζεύγος λύσεων ο bK πλησιάζει και γίνεται ματ εξ επαφής, στο δεύτερο ζεύγος ο bK απομακρύνεται λόγω σαχ και οι λευκοί Ίπποι κάνουν μακρινό ματ με αποκάλυψη. Σε όλες τις λύσεις τα μαύρα κάνουν προληπτικό αυτομπλοκάρισμα (preventive self-block, όταν ο μαύρος μπλοκάρει ένα τετράγωνο που θα γινόταν διαφυγή μετά την μετακίνηση του bK).

Πρόβλημα_769 Χάρης Φουγιαξής και Κώστας Πρέντος 2ο Βραβείο, 7th Moskovskaya Matreshka, Wageningen, 2006

3b4/1r3Bpq/p1s1Ss1p/1p3P1p/1Pk2K1R/2r5/4P3/8 (7 + 12) h#2, (Βοηθητικό δυάρι), a) diagram, b) wKf4 < -- > wSe6

a) 1.Se7 Sc5+ 2.Sfd5+ Ke5# b) 1.Sd7 Sd3+ 2.Sd4+ Kd6# Άνοιγμα 2x2 μπαταριών. Αυτοπαρεμβολές και διασταυρούμενα σαχ. Ματ με άνοιγμα βασιλικής μπαταρίας.

Χάρης Φουγιαξής (2)

Ο Χάρης Φουγιαξής, που του ευχόμαστε χρόνια πολλά με την ευκαιρία της μεθαυριανής γιορτής του, είναι ο Πρόεδρος της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας για Σκακιστικές Συνθέσεις (WFCC).

Είμαι σίγουρος ότι δεν είδατε να προβάλλεται στα Ελληνικά τηλεοπτικά κανάλια η εξαιρετική αυτή διάκριση. Μόνο σε μερικά ιστολόγια γράφτηκε, και συζητήθηκε σε ραδιοσταθμούς (όπως ο SENTRA FM).

Ο Χάρης έχει μακρόχρονη δημιουργική πορεία στον χώρο του Καλλιτεχνικού σκακιού. Σήμερα θα δούμε μια παλιά σύνθεσή του, από το 1988. Έχει συμπεριληφθεί στο φυλλάδιο [Επιλεγμένες σκακιστικές συνθέσεις Ελλήνων συνθετών] που εκδόθηκε από την Ελληνική Επιτροπή Καλλιτεχνικού Σκακιού, και διανεμήθηκε στο 47_ο Παγκόσμιο Συνέδριο Σκακιστικών Συνθέσεων στην Χαλκιδική, 4-11 Σεπτεμβρίου 2004.

	(Πρόβλημα 492) Harry Fougiaxis (Χάρης Φουγιαξής), Δεύτερο Βραβείο, U.S. Problem Bulletin 1988, Βοηθητικό σε τρεις κινήσεις. (Δύο λύσεις). h#3 211111 (4 + 6)
[b7/8/1b1s4/S2k4/8/1Sr5/P3K3/3r4]

1.Rc4 Sd4 2.Kc5 a3 3.Bd5 Sab3#
1.Bc5 Sc6 2.Kc4 a4 3.Rd5 Sba5#

Αλλαγμένο μπλοκάρισμα του αρχικού τετραγώνου (d5) του μαύρου βασιλιά.
Το λευκό πιόνι κάνει και ένα και δύο βήματα.
Διαγώνια - Ορθογώνια ηχώ στο πλέγμα του ματ.
Πρότυπα ματ.

Η πρώτη συνέντευξη του νέου Προέδρου της WFCC

Η μόνιμη επιτροπή για το καλλιτεχνικό σκάκι (permanent committee for chess composition, PCCC) της Διεθνούς Συνομοσπονδίας του Σκακιού (Federation International des Eschecs, FIDE) αναβαθμίστηκε σε Συνομοσπονδία και πήρε το όνομα Παγκόσμια Συνομοσπονδία για Σκακιστική Σύνθεση (World Federation for Chess Composition, WFCC).
(Σημ. Συντάκτη : Στην Ελλάδα την Σκακιστική Σύνθεση την γνωρίζουμε με τον όρο [Καλλιτεχνικό Σκάκι]).
Υπήρξε αναπροσαρμογή του καταστατικού (προσαρμόστηκε στο ελβετικό δίκαιο) γιατί προβλέπεται μεταγραφή της WFCC στην Ελβετία.
Έγιναν οι εκλογές για την ανάδειξη προεδρείου (τετραετής θητεία) και εξελέγησαν:
Πρόεδρος : Harry Fougiaxis GRE (Χάρης Φουγιαξής)
α' αντιπρόεδρος : Hannu Harkola FIN
β' αντιπρόεδρος : Georgi Evseev RUS
γ' αντιπρόεδρος - ταμίας : Thomas Maeder SWI
Αναμένεται να εκλεγούν σε νεο-ιδρυθείσες θέσεις ένας επιθεωρητής (auditor) και ένας αναπληρωτής επιθεωρητής (reserve auditor).

Όπως μας εδήλωσε ο νέος πρόεδρος της WFCC κ. Χάρης Φουγιαξής, έχει την εντύπωση ότι η διοικούσα ομάδα έχει ομοιογένεια και μεγάλη διάθεση για προσφορά στο καλλιτεχνικό σκάκι.

Πρώτες ενέργειες
1. Καταχώρηση ονόματος και καταστατικού της WFCC στην Βέρνη.
2. Βελτίωση των σχέσεων με την FIDE.
3. Συντονισμός και αναδιάρθρωση στις υποεπιτροπές εργασίας της πρώην PCCC, (Solving - FIDE album - Studies - WCC Tournament κλπ).
4. Οι τίτλοι (GM of FIDE for chess solving, GM of FIDE for chess composition) θα συνεχίσουν να στηρίζονται από την FIDE.

Έχουν ήδη εντοπιστεί χρονίζοντα προβλήματα (όπως η καθυστέρηση έκδοσης των [FIDE Album]) και υπάρχουν ιδέες για καλύτερη χρήση του διαδικτύου.

Διαβάσατε σε παγκόσμια αποκλειστικότητα την πρώτη συνέντευξη του νέου προέδρου της WFCC κ. Χάρη Φουγιαξή.

Πρέντος και Φουγιαξής στη Sentra

Δελτίο Τύπου (05/06/2009)

Οι Κώστας Πρέντος και Χάρης Φουγιαξής στη συχνότητα 103,3 SentraFM

Η 41η σκακιστική εκπομπή “Αναζητήσεις σε άσπρα – μαύρα” βγαίνει στον αέρα το Σάββατο 13/6 από τις 10 μέχρι τις 11 π.μ. Η εκπομπή γίνεται από τον αθλητικό ραδιοφωνικό σταθμό Sentra FM 103,3 κάθε Σάββατο και μεταδίδεται και μέσω του διαδικτύου (www.sentrafm.gr). Στην εκπομπή του Σαββάτου 13/6 ο παραγωγός της εκπομπής Χρήστος Πιλάλης θα φιλοξενήσει τους συνθέτες και λύτες σκακιστικών προβλημάτων Κώστα Πρέντο και Χάρη Φουγιαξή.
Ο Θεσσαλονικιός Κώστας Πρέντος είναι διεθνής μετρ στη λύση, έχει κατακτήσει και τα 8 πρωταθλήματα Ελλάδας που έχουν γίνει στη λύση και έχει πολλές διεθνείς επιτυχίες στη λύση αλλά και στη σύνθεση.
Ο Χάρης Φουγιαξής είναι διεθνής μετρ στη σύνθεση σκακιστικών προβλημάτων, με επίσης πολλές διεθνείς επιτυχίες στη σύνθεση και στη λύση.
Η εκπομπή είναι ανοιχτή σε παρεμβάσεις των ακροατών. Το email της εκπομπής είναι: sentra.skaki@gmail.com και το τηλεφωνικό κέντρο 210-6076000.

---

Ενημέρωση 13/06/2009 : Πολύ σημαντικό!

Ο Δημήτρης Σκυριανόγλου ηχογράφησε (επιλεκτικά) την εκπομπή. Μπορείτε να την ακούσετε : http://www.alef.gr/greek/various/20090613_sentrafm.mp3.

07-10 Μάη στην Σουμπότιτσα

Τρεις Έλληνες διεθνείς μαιτρ στα σκακιστικά προβλήματα βρίσκονται στην Σουμπότιτσα (είναι στην βόρεια Σερβία κοντά στα σύνορα με την Ουγγαρία) και αγωνίζονται στο Πέμπτο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα λύσης (ECSC 2009) :

Παύλος Μουτεσίδης,
Χάρης Φουγιαξής,
Κώστας Πρέντος.

Στέλνουμε θερμές ευχές για επιτυχίες των προβληματιστών μας.

Μπορείτε να παρακολουθήσετε λεπτομέρειες από τους αγώνες εδώ.

08-05-2009 : Δημοσιεύθηκαν τα προβλήματα του Ανοικτού Διαγωνισμού εδώ. (Στο πρόβλημα 10 υπάρχει μαύρο πιόνι στο ε7).

Στο πεντάρι πρόβλημα δεξιά δημιουργείται με το κλειδί-υποπροαγωγή μια απειλή, που μπορεί να την αποκρούσει αρχικά κάποιος από τους πύργους. Υπάρχουν δυό ωραίες βαριάντες (με απειλές Bc2-d1-f3, Sf2-d1-e3), ο μαύρος αξιωματικός και ο μαύρος ίππος μπερδεύονται στο g5, οπότε ο Πύργος τρέχει να σώσει την κατάσταση και... Προσπαθήστε να το λύσετε, ή δείτε την λύση στο τέλος της ανάρτησης!

09-05-2009 : Αποτελέσματα του Ανοικτού Διαγωνισμού Λύσης Προβλημάτων, 82 λύτες
Δόθηκαν 12 προβλήματα. Βαθμοί ανα πρόβλημα 5. Μέγιστη βαθμολογία 60 βαθμοί.

1. Dolf Wissman NLD (Rating 2551.86) 60.0 βαθμοί
2. Marjan Kovacevic SRB (2586.67) 57.5
3. Georgy Evseev RUS (2804.69) 55.0
4. Piotr Murdzia POL (2772.25) 53.0
5. Vlaicu Crisan ROU (2378.03) 53.0
6. Michal Dragoun CZE (2572.65) 52.5
--------------------------
18. Kostas Prentos GRC (2482.62) 46.5
--------------------------
60. Harry Fougiaxis GRC (2123.41) 25.0

09-05-2009 : Δημοσιεύθηκαν τα προβλήματα του πρώτου γύρου του Πέμπτου Πανευρωπαϊκού Διαγωνισμού Λύσης Σκακιστικών Προβλημάτων εδώ.

10-05-2009 : 5 ECSC 2009, Αποτελέσματα για λύτες και για ομάδες :
1. GM Piotr Murdzia, POL, βαθμοί 87.5, χρόνος 317, rating 2772.25
2. GM Georgy Evseev, RUS, 83.0, 332, 2804.69
3. IM Michal Dragoun, CZE, 77.5, 317, 2572.65
4. Bojan Vuckovic, SRB, 75.5, 318, 2623.10
5. Kacper Piorun, POL, 73.5, 351, 2340.96
6. Dolf Wissmann, NED, 73.0, 339, 2551.86
--------------------------
12. Kostas Prentos, GRE, 67.5, 360, 2482.62

Χαιρόμαστε για τις επιτυχίες του Κώστα Πρέντου, που βρίσκεται σταθερά μέσα στους κορυφαίους του κόσμου.

Στην ομαδική βαθμολογία εμφανίζονται χώρες με τρεις λύτες
(1) Πολωνία 231.5 (2) Ρωσία 226.5 (3) Σερβία Α 222.0 (4) Φινλανδία 204.0 (5) Ουκρανία 194.5 (6) Δημοκρατία Τσεχίας 183.0 (7) Ισραήλ 175.0 (8) Ρουμανία 173.5 (9) Σλοβακία 169.5 (10) Κροατία 161.0 (11) Λιθουανία 160.0 (12) Σλαβενία 159.0 (13) Λευκορωσία 154.0 (14) Μεγάλη Βρετανία 146.5 (15) Σερβία Β 146.0 (16) Σερβία νέων 109.0

11-05-2009 : Ας δείξουμε και μια ματιά στην σύνθεση προβλημάτων...
Είναι εξαιρετικά ενδιαφέροντα τα κείμενα σχετικά με τους διαγωνισμούς σύνθεσης που έγιναν στην Σουμπότιτσα. Μπορεί κάποιος να αντιληφθεί πώς σκέφτονται οι Κριτές που βραβεύουν τα προβλήματα και επίσης να θαυμάσει μερικές υπέροχες δημιουργίες των συνθετών.

---

Λύση για το πεντάρι πρόβλημα :
Κλειδί 1.e8=S! [2. Sc7#]
1...Ra7 2. Bd1 [3. Bf3#] Sg5 3. Bb3+ axb3 4. Sd1 [5. Se3#] Ra1 5. Sc7#
1...Rb7 2. Sd1 [3. Se3#] Bg5 3. Sc3+ bxc3 4. Bd1 [5. Bf3#] Rb1 5. Sc7#

Νίκος Περγιάλης (4)

Στην σημερινή ανάρτηση παρουσιάζουμε δυό ορθόδοξα προβλήματα του έσχατου ρεμπέτη Νίκου Περγιάλη και ένα βραβευμένο βοηθητικό του Χάρη Φουγιαξή.

	(Πρόβλημα 314) Νίκος Περγιάλης (Nikos Pergialis), αδημοσίευτο, 2001, Ματ σε 2. #2 ( 6 + 6 )
[5b1K/5R2/5B1k/4R2r/4bS2/6s1/6r1/6Q1]

Ο συνθέτης σχολιάζει : "Ηδονίζομαι να θυσιάζω δυνατά κομμάτια. Είναι ένα πρόβλημα Αυτοκρατορικό (έχει πάνω από 7 κομμάτια χωρίς πιόνια) και δείχνει Διπλή Βαλβίδα".

Δοκιμές : {1.Rh7+? Bxh7!}, {1.Bg5+? Rxg5!}, {1.Bg7+? Bxg7+!}, {1.Rxe4? Bg7+!}, {1.Rxh5+? Sxh5!}, {1.Rf5? Bxf5!}.

Κλειδί : 1.Qc5! [2.Qxf8#]
1...Rg5 2.Bxg5#
1...Se2 / Sf1 / Sh1 2.Rxh5#
1...Sf5 (διορθώνει την εγκατάλειψη του bRh5) 2.Rh7#
1...Bxc5 / Bd6 / Be7 2.Bg7#
1...Bg7+ (διορθώνει την εγκατάλειψη του g7) 2.Bxg7#

	(Πρόβλημα 315) Νίκος Περγιάλης (Nikos Pergialis), αδημοσίευτο, 2008, Ματ σε 2. #2 ( 5 + 7 )
[8/2p5/K5p1/1BkpQs2/8/Ps1r4/1P6/8]

Έτοιμο παιγνίδι : (*) 1...Sfd4 2.Qe7#

Δοκιμή : {1.Qxc7+? Kd4!}.

Κλειδί : 1.Qf4! [2.Qb4#]
1...d4 2.Qe5# (επιστροφή)
1...Sfd4 2.Qf8# (αλλαγμένο ματ)
1...Sbd4 2.b4#
1...Rd4 2.Qxc7#

Το τετράγωνο d4 αυτομπλοκάρεται με τέσσερις τρόπους.

	(Πρόβλημα 316) Χάρης Φουγιαξής (Harry Fougiaxis), Πρώτο Βραβείο, Israel Ring Tourney, 1985, Βοηθητικό σε 2. a) Διάγραμμα, b) Δίδυμο με bPd6-->b5 h#2 a) Diagram, b) bPd6-->b5 ( 10 + 11 )
[8/7r/PPkp4/2SSr1p1/pq2s3/bPs5/2Q2PB1/2R1Kb2]

Σχετικοί στίχοι από τον Νίκο Περγιάλη, τον έσχατο ρεμπέτη:
Γειά σου ρε Χάρη Φουγιαξή / με τα βοηθητικά σου, / τα μαγικά κοψίματα / και τα καρφώματά σου!.

a)
Κλειδί : 1.Qb4xc5! (ξεκαρφώνει τον Sb3, θα καρφωθεί εκεί που πηγαίνει)
1...Qc2xe4 (καρφώνεται)
2.Sc3-e2 (ξεκαρφώνει την wQ, καρφώνει την bQ που κινήθηκε πριν, δεν επιτηρεί πλέον το a4)
2...Qe4xa4# (Η wQ πήγε αρχικά σε τετράγωνο της στήλης που βρίσκεται ο bK και μετά τον έκανε ματ από την κάθετη γραμμή).

b) bPd6-->b5
Κλειδί : 1.Re5xd5! (ξεκαρφώνει τον Se4, θα καρφωθεί εκεί που πηγαίνει)
1...Qc2xc3 (καρφώνεται)
2.Se4-d2 (ξεκαρφώνει την wQ, καρφώνει τον bR που κινήθηκε πριν, δεν επιτηρεί πλέον το f6)
2...Qc3-f6# (Η wQ πήγε αρχικά σε τετράγωνο της διαγωνίου που βρίσκεται ο bK και μετά τον έκανε ματ από την κάθετη διαγώνιο).

Χάρης Φουγιαξής (1)

Ο Διεθνής Μαιτρ στην σύνθεση σκακιστικών προβλημάτων Χάρης Φουγιαξής γράφει για τον εαυτό του (κείμενο μεταφρασμένο από το φυλλάδιο της Ελληνικής Επιτροπής Σκακιστικών Συνθέσεων [Harry Fougiaxis 40 Jubilee Tourney], Δεκέμβριος 2006) :

"Γεννήθηκα 20-04-1966 στην Αθήνα. Αποφοίτησα ως Διπλωματούχος Ηλεκτρονικός Μηχανικός από το Εθνικό Τεχνικό Πανεπιστήμιο της Αθήνας (National Technical University of Athens, NTUA) και αυτή την εποχή εργάζομαι ως μηχανικός μηχανισμών και βιομηχανικού αυτοματισμού σε εφαρμογές πετρελαίου και αερίων. Δεν είμαι έγγαμος.
Με δίδαξε ο πατέρας μου τις κινήσεις του σκακιού όταν ήμουν περίπου επτά ετών, και τρία χρόνια αργότερα γράφτηκα σε έναν γειτονικό σκακιστικό σύλλογο. Αμέσως σχεδόν σαγηνεύτηκα και μου άρεσε πολύ η φιλική ατμόσφαιρα εκεί. Έτσι άρχισα να μελετώ με ένταση, αλλά μετά από λίγο καιρό κατάλαβα ότι δεν μπορούσα να αντέξω την πίεση του ανταγωνισμού στο αγωνιστικό σκάκι.
Εντωμεταξύ διαπίστωνα συχνά ότι με συνάρπαζαν όλο και περισσότερο τα σκακιστικά προβλήματα που συναντούσα στις στήλες των εφημερίδων που φρόντιζε κάθε εβδομάδα ο Τριαντάφυλλος Σιαπέρας, ακόμη κι αν ήμουν μέτριος ως λύτης.
Οι πρώτες μου προσπάθειες να συνθέσω έγιναν όταν ήμουν περίπου στα δεκαπέντε μου. Η Λέσχη Ελλήνων προβληματιστών σκακιού είχε ανακοινώσει έναν εθνικό διαγωνισμό για αρχάριους και έστειλα δυό συνθέσεις. Έτσι έγινε και γνώρισα τον Βύρωνα Ζάππα, τον Δημήτρη Καπράλο, τον Παντελή Μαρτούδη και τον Νίκο Σιώτη, που έκαναν τακτικές συναντήσεις. Όλοι αυτοί με βοήθησαν πολύ με τα σχόλιά τους και με σκακιστικά βιβλία. Πάντως, ο πρώτος μου "αληθινός" δάσκαλος ήταν κάποιος που κατοικούσε πεντακόσια χιλιόμετρα μακριά : ήταν ο Παύλος Μουτεσίδης αυτός που με επηρέασε πιό πολύ. Είχαμε τακτική αλληλογραφία για περισσότερο από πέντε χρόνια και τελικά γίναμε στενοί φίλοι, παρά την απόσταση και την διαφορά ηλικίας. Περιέργως, δεν με τράβηξαν ιδιαίτερα τα αντίστροφα προβλήματα (ειδικότητα του Παύλου), αλλά τα βοηθητικά, τα οποία μελετώ συνεχώς τα τελευταία είκοσι πέντε χρόνια.
Έχω δημοσιεύσει περίπου 150 προβλήματα μέχρι τώρα, και δεν είναι βέβαια πολλά, που η μέγιστη πλειονότητά τους είναι βοηθητικά δυάρια h#2, μερικά με ορθόδοξα κομμάτια και μερικά με μυθικά κομμάτια. Πρέπει να ομολογήσω ότι τεμπελιάζω τώρα τελευταία, συνθέτοντας μόνο περιστασιακά (π.χ. κατά την διάρκεια των συναντήσεων PCCC), αλλά το ενδιαφέρον μου για τα σκακιστικά προβλήματα δεν μειώθηκε ποτέ.
Ήταν μεγάλη τιμή και ευχαρίστηση να φιλοξενήσω στην Ελλάδα τα συνέδρια PCCC το 2004 και το 2005, με την υποστήριξη της Ελληνικής Σκακιστικής Ομοσπονδίας και των λίγων, αλλά πολύ εργατικών, Ελλήνων προβληματιστών.
Μου απένειμαν τον τίτλο του Διεθνούς Μαιτρ το 2001 και ήμουν Κριτής για τα Άλμπουμ της Φίντε (FIDE Album Judge) τέσσερις φορές".

Ο Χάρης Φουγιαξής συνεχίζει ακούραστος να διοργανώνει εκδηλώσεις, όπως ο πρόσφατος διαγωνισμός λύσης στην Πάτρα, και να προσφέρει στο Ελληνικό Σκάκι.

	(Πρόβλημα 271) Χάρης Φουγιαξής (Harry Fougiaxis), Πρώτο Βραβείο, Rex Multiplex, 1985 Βοηθητικό σε 2 κινήσεις. Δύο λύσεις. h#2 2.1.1.1 (9 + 5)
[r5Q1/4KRP1/S2Pb3/8/2k2rBR/7P/8/6b1]

Κλειδί : 1.Rf4-f2! Rf7-f3 (A) 2.Be6-d5 Bg4-d7# (B)
Κλειδί : 1.Be6-c8! Bg4-d7 (B) 2.Rf4-d4 Rf7-f3# (A)

Καλυμμένες λευκές μπαταρίες. Δίχρωμες κινήσεις Μπρίστολ. Μαύρες παρεμβολές. Μαύρες κινήσεις πάνω στην γραμμή καρφώματος. Διαγώνια / Ορθογώνια ηχώ.

	(Πρόβλημα 272) Χάρης Φουγιαξής (Harry Fougiaxis), Δεύτερο Βραβείο, U S Problem Bulletin, 1988 Βοηθητικό σε 3 κινήσεις. Δύο λύσεις. h#3 2.1.1... (4 + 6)
[b7/8/1b1s4/S2k4/8/1Sr5/P3K3/3r4]

Κλειδί : 1.Bb6-c5! Sa5-c6 2.Kd5-c4 a2-a4 3.Rd1-d5 Sb3-a5#
Κλειδί : 1.Rc3-c4! Sb3-d4 2.Kd5-c5 a2-a3 3.Ba8-d5 Sa5-b3#

Αλλαγμένα αυτομπλοκαρίσματα στο τετράγωνο που βρισκόταν ο μαύρος βασιλιάς. Το λευκό πιόνι κινείται με ένα ή δύο βήματα. Διαγώνια / Ορθογώνια ηχώ. Πρότυπα Ματ.

	(Πρόβλημα 273) Χάρης Φουγιαξής (Harry Fougiaxis), Δεύτερο Βραβείο, U S Problem Bulletin, 1989 Βοηθητικό σε 2. Ακρίδες a8, g4, g8. Καβαλάρηδες της Νύχτας b3, b4, c1, h6, h7. Δίδυμο με wGa8 => wGa7. a) h#2 (4 + 6) Grasshoppers (3 + 0) Nightriders (3 + 2) b) wGa8 => wGa7
[G2K2G1/4p2N/2P3pN/2p1P2p/1nk3Gp/1n3P2/8/2N5]

Η Ακρίδα είναι εμποδιστής (κινείται σε γραμμή ή στήλη ή διαγώνιο και πηγαίνει ακριβώς πίσω από ένα εμπόδιο). (Επεξήγηση εδώ μαζί με ένα πρόβλημα ακόμη του Χάρη Φουγιαξή).
Ο Καβαλάρης της Νύχτας είναι δρομέας (γραμμικό κομμάτι που κινείται με πολλαπλά βήματα Ίππου).
Το πρόβλημα (a) φαίνεται στο διάγραμμα.
Για να γίνει το πρόβλημα (b), μετακινείται η λευκή Ακρίδα του a8 και πάει στο a7.

(a) Κλειδί : 1.Nb3-f5! Nh7-d5+ 2.Kc4-d4 Gg4-g7#
(b) Κλειδί : 1.Nb4-f6! Nh6-d4+ 2.Kc4-d5 Gg8-g5#

Ενδιαφέρον γεωμετρικό παιγνίδι με Καβαλάρηδες της νύχτας που κινούνται αντίθετα.
Σημειώστε ότι στο (b) δεν παίζει ρόλο στο ματ το κάρφωμα του bNf6 από τον wNh7.

Αντικίρκη

Στο 51_ο Παγκόσμιο πρωτάθλημα Σύνθεσης, που έγινε στην Γιούρμαλα Λετονίας 30/08 - 06/09/2008, έγιναν διάφοροι διαγωνισμοί σύνθεσης. Στον Διαγωνισμό Ταχείας Σύνθεσης και στο τμήμα Βοηθητικών προβλημάτων (Quick Composing tourney, Helpmates section), όπου ήταν κριτής ο Χάρης Φουγιαξής, πήρε το Πρώτο Βραβείο ο Γάλλος μεγάλος Μαίτρ Michel Caillaud με ένα πρόβλημα Αντικίρκης.
Αξίζει τον κόπο να μελετήσουμε αυτό το πρόβλημα, για να δούμε τι έφτιαξε μέσα σε ελάχιστο χρόνο ο σπουδαίος αυτός προβληματιστής.

Η εκφώνηση του προβλήματος ήταν [h#2 (7+14) 5.1.1.1 Αντικίρκη, Καβαλάρηδες της νύχτας (1+2)], δηλαδή [βοηθητικό ματ σε δύο κινήσεις, υπάρχουν επτά λευκά και δεκατέσσερα μαύρα κομμάτια, υπάρχουν πέντε λύσεις, η συνθήκη είναι Αντικίρκη, ανάμεσα στα κομμάτια υπάρχουν Καβαλάρηδες της νύχτας ένας λευκός και δύο μαύροι].

Ας τα δούμε ένα-ένα όλα αυτά.
Βοηθητικό πρόβλημα είναι αυτό που παίζουν πρώτα τα μαύρα και βοηθούν τα λευκά να πετύχουν τον στόχο τους. Ο στόχος εδώ είναι ματ σε δύο κινήσεις.
Το πρόβλημα έχει πέντε λύσεις.
Το πρόβλημα ανήκει στο μυθικό σκάκι, αφού έχει συνθήκη Αντικίρκη και κομμάτια Καβαλάρηδες της νύχτας.
Η συνθήκη Αντικίρκη λέει : Με το πάρσιμο, αφενός χάνεται το κομμάτι που πάρθηκε, αφετέρου το κομμάτι που έκανε το πάρσιμο αναγεννάται στο αρχικό-στην-παρτίδα-τετράγωνό του, αλλά αν δεν μπορεί να αναγεννηθεί εκεί, το πάρσιμο δεν επιτρέπεται.
Τα τετράγωνα αναγέννησης των κανονικών λευκών κομματιών είναι στην γραμμή 1. Τα λευκά πιόνια αναγεννώνται στην γραμμή 2. Τα μυθικά λευκά κομμάτια, που θεωρούμε ότι βρέθηκαν στην σκακιέρα από παράξενη προαγωγή, αναγεννώνται στην γραμμή 8 στην στήλη που έκαναν το πάρσιμο. Αντίστοιχα ορίζονται οι γραμμές αναγέννησης για μαύρα κομμάτια (8), μαύρα πιόνια (7) και μαύρα μυθικά κομμάτια (1).
Ο Καβαλάρης της νύχτας είναι ένα γραμμικό κομμάτι, ένας δρομέας που τρέχει σε ευθεία γραμμή, και κάθε βήμα του είναι μια κίνηση Ίππου.
Γνωρίζουμε ότι στον συνθέτη αρέσει το θέμα Πολλαπλών προαγωγών (AUW Allumwandlung), όπου γίνονται τέσσερις προαγωγές πιονιού σε Βασίλισσα, Πύργο, Αξιωματικό και Ίππο. Εδώ υπάρχει στην θέση ακόμη ένα είδος κομματιού, ο Καβαλάρης της νύχτας. Ο συνθέτης, λοιπόν, θα επεκτείνει το θέμα σε πέντε προαγωγές και γιαυτό υπάρχουν πέντε λύσεις!

	(Πρόβλημα 241) Μισέλ Καγιό (Michel Caillaud) Πρώτο Βραβείο, Quick Composing Ty, 51 WCCC 2008 Βοηθητικό σε 2 κινήσεις. Αντικίρκη. Υπάρχουν Καβαλάρηδες της νύχτας. h#2 Anticirce (7+14) Nightrider (1+2)
[7K/6P1/2N2PPQ/3sqpp1/3ps1kb/4Pr2/1p1p4/5nrn]

Ο λευκός Καβαλάρης της νύχτας wNc6 κρατάει καρφωμένη την μαύρη Βασίλισσα. Αν αυτή μετακινηθεί, ο Καβαλάρης της νύχτας μπορεί να πάρει τον μαύρο βασιλιά, αφού είναι ελεύθερο το τετράγωνο αναγέννησής του g8. Μόλις όμως το πιόνι g7 προαχθεί στο g8, η μαύρη βασίλισσα ξεκαρφώνεται! Αν μετακινηθεί η bQ δημιουργείται μια μπαταρία. Κομμάτι απειλής είναι ο wNc6 και κομμάτι κάλυψης είναι αυτό που βρίσκεται στο g8. Αν κινηθεί το κομμάτι από το g8, η μπαταρία ενεργοποιείται και δίνει σαχ στον bK.

Ας δούμε τις πέντε λύσεις...
Κλειδί : 1.Rh3! g8=Q 2.Qg3 (ξεκαρφώνεται η bQ και πηγαίνει στο g3) Qxd5[wQd5->d1]# (με τυχαία μετακίνηση της wQg8 ο wNc6 δίνει σαχ αλλά μπορεί να γυρίσει η bQ στο e5 και να το καλύψει. Χρειάζεται λοιπόν διπλό σαχ, και παίρνοντας η wQ τον bSd5 αναγεννάται στο d1 και δίνει κι αυτή σαχ).
Κλειδί : 1.Nh1-g3! (ο bNh1 πηγαίνει στο g3. Το τετράγωνο h1 είναι κενό και ένας Πύργος από εκεί μπορεί να κλείσει την διαφυγή h3 του μαύρου βασιλιά) g8=R 2.Qe8 (ξεκαρφώνεται η bQ και πηγαίνει στο e8, ώστε όταν φύγει ο wRg8 για να δώσει σαχ ο wNc6, να κάνει πάρσιμο σε λευκό τετράγωνο, για να εμφανιστεί στο h1. Αν πήγαινε η bQ στο μαύρο b8 και την έπαιρνε εκεί ο wRg8 θα εμφανιζόταν στο a1 και ο bK θα ξέφευγε στο h3 από το σαχ του wNc6.) Rxe8[wRe8->h1]#
Κλειδί : 1.Nf1-g3! (ο bNf1 πηγαίνει στο g3. Το τετράγωνο f1 είναι κενό και ένας Αξιωματικός από εκεί μπορεί να κλείσει την διαφυγή h3 του μαύρου βασιλιά) g8=B 2.Qe6 (ξεκαρφώνεται η bQ και πηγαίνει στο e6) Bxe6[wBe6->f1]#
Κλειδί : 1.Rg3! (ο bRg1 πηγαίνει στο g3. Το τετράγωνο g1 είναι κενό και ένας Ίππος από εκεί μπορεί να κλείσει την διαφυγή h3 του μαύρου βασιλιά) g8=S 2.Qe7 (ξεκαρφώνεται η bQ και πηγαίνει στο e7! Δεν παίρνει η bQ το πιόνι στο f6 γιατί θα αναγεννηθεί στο d8, κι αν μετακινηθεί ο εκ προαγωγής Ίππος δεν μπορεί να πάρει κομμάτι και δεν μπορεί να αναγεννηθεί στο g1 και θα μείνει ανοιχτή η διαφυγή h3 για τον bK που τον απειλεί ο wNc6.) Sxe7[wSe7->g1]#
Κλειδί : 1.Bg3! (ο bBh4 πηγαίνει στο g3 και η wQh6 κρατάει το h3) g8=N 2.Qxf6[bQf6->d8] (ξεκαρφώνεται η bQ, τώρα παίρνει το πιόνι f6, για να ανοίξει τον δρόμο στον wNg8, όμως αναγεννάται στο d8 και τον καρφώνει!) Nxe4[wNe4->e8]# (Ο Καβαλάρης της νύχτας σηκώνεται από το g8 (η bQ δεν δίνει ακόμη σαχ - δεν έχει τελειώσει η κίνηση του λευκού) παίρνει τον bSe4 (η bQ δεν δίνει ακόμη σαχ - δεν έχει τελειώσει η κίνηση του λευκού) και αναγεννάται στην ίδια στήλη στο e8 (η bQ τελικά δεν δίνει σαχ) δίνοντας σαχ κι αυτός και ο wNc6).

Το σχόλιο του κριτή Χάρη Φουγιαξή ήταν : Ο μετασχηματισμός του έτοιμου καρφώματος της γραμμής c6-e5-g4 σε μπαταρία δίνει ένα υπερ-AUW και η μετακίνηση πέντε μαύρων κομματιών στο ίδιο τετράγωνο είναι ένα επιπρόσθετο τυπικό στοιχείο. Είναι ένα υπέροχο έργο.

Το δικό μας σχόλιο : Ο Καγιό έφτιαξε ένα καλλιτέχνημα!

Ακρίδα

Η ακρίδα (αγγλικά Grasshopper, γερμανικά Grashüpfer, γαλλικά Sauterelle) επινοήθηκε το 1912 από τον βρεταννό θεμελιωτή του μυθικού σκακιού Ντόουσον (Thomas Rayner Dawson).
Η ακρίδα, που συμβολίζεται στα διαγράμματα με ανάποδη Bασίλισσα και στο κείμενο με G, ανήκει στην κατηγορία των εμποδιστών. Κινείται στην γραμμή και στην διαγώνιο (όπως η Βασίλισσα) προς ένα κομμάτι (εμπόδιο ή υπομόχλιο) και πατάει στο τετράγωνο ακριβώς πίσω από το εμπόδιο.
Αν η ακρίδα είναι στο a8 και υπάρχει στην στήλη-a μόνο ένα κομμάτι στο a2, η ακρίδα μπορεί να πάει στο τετράγωνο a1. Αν υπήρχε ετερόχρωμο κομμάτι εκεί, η ακρίδα θα το έπαιρνε. Το κομμάτι a2, που χρησιμεύει ως εμπόδιο για το πήδημα της ακρίδας, δεν επηρεάζεται. Αν δεν υπάρχουν εμπόδια για να πηδήσει η ακρίδα, (ή αν υπάρχουν έχοντας πίσω τους κομμάτια ίδιου χρώματος με την ακρίδα), η ακρίδα δεν μπορεί να κινηθεί. (Αν δεν φύγει το κομμάτι από το a2, σε επόμενη κίνηση η ακρίδα του a1 μπορεί να το χρησιμοποιήσει για να πάει στο a3).
Η ακρίδα είναι γραμμικό κομμάτι με στρατηγικό ενδιαφέρον. Μπορούμε να παρεμβάλλουμε στο a5 ένα κομμάτι και η ακρίδα Ga8, που απειλούσε το τετράγωνο a1 αν πηδούσε το εμπόδιο στο a2, τώρα απειλεί το τετράγωνο a4 επειδή μπορεί να πηδήσει το κομμάτι του a5. Επίσης, η μπαταρία με ακρίδα δεν ενεργοποιείται αποσύροντας το μπροστινό κομμάτι αλλά δημιουργείται και ενεργοποιείται βάζοντας μπροστά στην ακρίδα ένα κομμάτι.
Αν υπάρχουν ακρίδες στην αρχική θέση του προβλήματος, τότε ένα πιόνι μπορεί να προαχθεί σε ακρίδα.

	(Πρόβλημα 106) Ντόουσον (T. R. Dawson), British Chess Magazine, 1943 Ματ σε 2 #2 (6+8) 1+3 grasshopper
[8/7p/7K/1g2Sbp1/G3g1Sk/2B3gp/8/6s1]

Η ακρίδα Gb5 απειλεί τον Bf5.
Η ακρίδα Ga4 μπορεί να πάει στα c6 και f4.
Η ακρίδα Ge4 μπορεί να πάει στα e6 και g6 (όχι στο h4).
Η ακρίδα Gg3 μπορεί να πάει στα b3 και d6 (όχι στο g5).
Η ακρίδα Ga4 κρατάει την Ge4 καρφωμένη γιατί, αν η Ge4 έφευγε, η Ga4 θα απειλούσε τον Kh4 που βρίσκεται ακριβώς πίσω από το εμπόδιο Sg4.

Υπάρχουν μερικές δοκιμές: {1.Bxe4? ( > 2.Be4~#) Se2!}, {1.Sf3+? Sxf3!}, {1.Sg6+? hxg6!}, {1.Sh2? Gxf5!}, {1.Gf4+? gxf4!}.

Κλειδί: 1.Se3!
Μπορεί το κλειδί να ξεκαρφώνει την Ge4 (!), αλλά τα μαύρα είναι σε τσούκτσβανγκ.
Στις επόμενες τρεις βαριάντες τα λευκά φτιάχνουν μπαταρία πηγαίνοντας στην γραμμή της Ga4, και αφαιρώντας ταυτόχρονα το εμπόδιο της μαύρης G που κινήθηκε μεν, αλλά δεν μπορεί να επιστρέψει!
1...Ge6 2.S5g4# (αν παίξει Ge6xg4, γίνεται η ίδια το εμπόδιο που θα πηδήσει η Ga4).
1...Gg6 2.Bg4#
1...Ge2 2.S3g4#

Άλλες βαριάντες:
1...Sg1~ 2.S(x)f3#,
1...Gg3~ 2.Be1#,
1...h2 2.Sg2#,
1...Gxf5 2.Sxf5#,
1...g4 2.Gf4#.


Στο επόμενο πρόβλημα-147, του διεθνούς μαιτρ Χάρη Φουγιαξή, βλέπουμε στις δυό λύσεις ομοιομορφία κινήσεων στην στήλη και στην διαγώνιο (orthogonal-diagonal echo), με τις μαύρες ακρίδες να κερδίζουν το απαραίτητο τέμπο με το κλειδί:

	(Πρόβλημα 147) Χάρης Φουγιαξής (Harry Fougiaxis) 434 Sinfonie Scacchistiche No. 91-82, 06/1988 Βοηθητικό σε 2, δύο λύσεις h#2, 2.1.1.1, (5+5), 2+2 grasshopper
[4G3/G7/2K1S3/2S5/3ggp2/3pk3/8/8]

Παρατηρώντας την θέση εντοπίζουμε δυό ακολουθίες κινήσεων στο έτοιμο παιγνίδι:
1...Sg5+ 2.Ge2 Se4# (Το πρώτο σαχ είναι από αποκάλυψη και το ματ γίνεται με διπλό σαχ).
1...Sb3+ 2.Gf2 Sd4# (Παρόμοιος μηχανισμός με τον προηγούμενο αλλά στην διαγώνιο).
και ιδού πώς βρίσκει ο μαύρος κινήσεις για να κερδίσει ένα τέμπο:
1.Ge7! Sg5 2.Ge2 Se4#
1.Gb6! Sb3 2.Gf2 Sd4#